سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

210

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

احتياط در ناقص يا جدا كشيدن آن است . صافى : مسأله ساختن مجسمه حرام است و احتياط واجب ترك خريد و فروش آن است . مكارم : مسأله ساختن و خريد و فروش مجسمه اشكال دارد ، ولى خريد و فروش صابون و مانند آن كه روى آنها شكل مجسمه يا نقشهاى برجسته است اشكالى ندارد . مسأله 2070 خريدن چيزى كه از قمار ، يا دزدى ، يا از معاملهء باطل تهيّه شده ( 1 ) ( باطل و تصرّف در آن مال ( 2 ) حرام است ( 3 ) و اگر كسى آن را بخرد ( 4 ) بايد به صاحب اصليش برگرداند . ) * ( 1 ) مكارم : حرام و باطل است و تصرّف در آنها جايز نيست و اگر كسى آن را بخرد بايد به صاحب اصليش بازگرداند و اگر صاحب اصليش را نمىشناسد به دستور حاكم شرع عمل كند . سيستانى : اگر مستلزم تصرّف در آن باشد حرام است و اگر كسى آن را بخرد و از فروشنده بگيرد ، بايد به صاحب اصليش برگرداند . ( 2 ) [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام : خوئى ، زنجانى و تبريزى نيست ] ( 3 ) گلپايگانى ، صافى : باطل و تصرّف در آن معصيت و حرام است . . ( 4 ) اراكى : و تحويل بگيرد . . فاضل : يا به معاملهء ديگر به او منتقل شود . . مسأله 2071 اگر روغنى را كه با پيه مخلوط است بفروشد ، چنانچه آن را معين كند مثلًا بگويد اين يك من روغن را مىفروشم ، مشترى ( 1 ) مىتواند معامله را به هم بزند ( 2 ) ولى اگر آن را معين نكند بلكه يك من روغن بفروشد ( 3 ) بعد روغنى كه پيه دارد بدهد ، مشترى مىتواند آن روغن را پس بدهد و روغن خالص مطالبه نمايد ( 4 ) . ) * ( 1 ) اراكى : در صورتى كه از اوّل نمىدانسته . . ( 2 ) گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى : معامله به مقدار پيهى كه در آن است باطل مىشود و پولى كه فروشنده براى پيه آن گرفته مال مشترى و پيه مال فروشنده است و مشترى مىتواند معاملهء روغن خالصى را هم كه در آن است به هم بزند . . نورى : معامله به مقدار پيهى كه در آن است ، باطل مىشود و مشترى مىتواند نسبت به روغن خالصى هم كه در آن است ، معامله را به هم بزند . . سيستانى : در صورتى كه مقدار پيه در آن زياد باشد ، به طورى كه آن را روغن نگويند ، معامله باطل است ؛ و اگر مقدار پيه كم باشد به طورى كه آن را روغن مخلوط با پيه بگويند معامله صحيح است ، ولى مشترى خيار عيب دارد و مىتواند معامله را به هم بزند ، و پول خود را پس بگيرد ؛ و امّا اگر روغن از پيه متمايز باشد ، معامله به مقدار پيهى كه در آن است باطل مىباشد و پولى كه فروشنده براى پيه آن گرفته ، مال مشترى و پيه ، مال فروشنده است و مشترى مىتواند معاملهء روغن خالصى را هم كه در آن است به هم بزند . . ( 3 ) خوئى ، سيستانى ، تبريزى : در ذمّه بفروشد . . ( 4 ) اراكى : اگر آن را معيّن نكند ، بلكه يك من روغن كلَّى بفروشد بعد روغنى كه پيه دارد بدهد ، معامله صحيح است .